Toυ Γιάννη Τιρκίδη*

Η Κύπρος εξήλθε του Προγράμματος Προσαρμογής μόλις τον περασμένο Μάρτιο, με σημαντική επιτυχία σε ό,τι αφορά τουλάχιστον τη δημόσια οικονομία και την αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα, και απορροφώντας μόνο το 70% περίπου των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων. Γίνεται σαφές, και προκύπτει από σχόλια τόσο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι για την περαιτέρω ενδυνάμωση της σταθερότητας της οικονομίας και την ενίσχυση της αξιοπιστίας της, η Κύπρος θα πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στη μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Απώτερος στόχος είναι η επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης, η μείωση της ανεργίας σε ποσοστά προ της κρίσης και η σταθερή μείωση του δημοσίου χρέους σε σχέση με το εγχώριο προϊόν. Αυτό προϋποθέτει τουλάχιστον τη συνέχιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και περαιτέρω μεταρρυθμίσεις.  

Στη διάρκεια του Προγράμματος έγιναν σημαντικές μεταρρυθμίσεις και λήφθηκαν μέτρα στον δημόσιο τομέα, το τραπεζικό σύστημα και στην αγορά εργασίας. Ως αποτέλεσμα των οικονομικών επιδόσεων της χώρας και της δημοσιονομικής προσαρμογής στη διάρκεια του Προγράμματος, η Κυπριακή Κυβέρνηση ανέκτησε την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου. Τον Οκτώβριο του 2015 η Κυβέρνηση προέβη με επιτυχία στην έκδοση δεκαετούς ομολόγου ύψους €1 δις με ετήσια απόδοση 4,25%.

Οι προοπτικές ανάπτυξης σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα παραμένουν θετικές, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Περιορίζονται όμως από αδυναμίες και ευπάθειες που θα πρέπει να μειωθούν στο πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής και στρατηγικής ανεξαρτήτως κυβερνήσεως. 

Οι αδυναμίες της κυπριακής οικονομίας αφορούν κυρίως στο μικρό της μέγεθος και την εξάρτησή της από μικρό αριθμό οικονομικών δραστηριοτήτων. Οι αδυναμίες αυτές επιτείνονται από το ψηλό επίπεδο χρέους, τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα, και από το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο τραπεζικό σύστημα. Την ίδια στιγμή, το υψηλό μέγεθος δανεισμού σχεδόν όλων των τομέων οικονομικής δραστηριότητας, περιορίζουν τα περιθώρια για σημαντική πιστωτική επέκταση.

Η Κύπρος έχει πια επιτύχει μεγαλύτερη σταθερότητα μέσα από την εφαρμογή του οικονομικού της προγράμματος και εισήλθε σε πορεία ανάκαμψης και ανάπτυξης, έστω και με σχετικά χαμηλούς ρυθμούς σε σύγκριση με τα ιστορικά της δεδομένα. Οι προοπτικές ανάπτυξης περιορίζονται από τα ψηλά μεγέθη των χρεών του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και από το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Για την επιτυχή αντιμετώπιση των προκλήσεων είναι απολύτως αναγκαία η διατήρηση και διεύρυνση της αναπτυξιακής δυναμικής. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει ότι ο τραπεζικός τομέας θα συνεχίσει στην πορεία αναδιάρθρωσης και περαιτέρω απομόχλευσης και ότι ο δημόσιος τομέας θα παραμείνει προσηλωμένος στη δημοσιονομική πειθαρχία. Η αξιοπιστία της χώρας, ιδιαίτερα τώρα μετά την έξοδο από το οικονομικό πρόγραμμα, είναι ουσιώδους σημασίας.

*Ανώτερος Οικονομολόγος, Τράπεζα Κύπρου