Στο σημερινό μου άρθρο θα αναλύσω τις επικείμενες αλλαγές που έρχονται στον τραπεζικό κλάδο υπό την μορφή της κοινοτικής οδηγίας Payment Systems Directive 2 (PSD2). Ειδικότερα θα ασχοληθώ με το τι διαφορετικό φέρνει η προαναφερθείσα νομοθεσία για τον τελικό χρήστη  αλλά και τον επενδυτή.
 
Το PSD2 είναι ένα καινούριο πακέτο ευρωπαϊκών οδηγιών και νομοθετημάτων που σκοπό έχουν να αυξήσουν τον ανταγωνισμό στον τραπεζικό τομέα αλλά και να κάνουν τις πληρωμές μας πιο ασφαλείς. Το σπάσιμο των μονοπωλίων είναι εδώ και πολλά χρόνια πάγιος στόχος των Βρυξελλών, με πλείστα παραδείγματα ειδικά στον τεχνολογικό τομέα (υποθέσεις Microsoft, Google κλπ.). Για το κομμάτι της ασφαλείας η νομοθεσία εκφράζει την ανάγκη των αρχών να γνωρίζουν την προέλευση των χρημάτων μίας συναλλαγής και περαιτέρω σαν ένα ακόμη βήμα προς αναγνώριση των πηγών χρηματοδότησης τρομοκρατών. Αναμένεται να υλοποιηθεί δε, από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Ιανουάριο του 2018 και αναμένεται να φέρει νέους παίκτες στην αγορά των πληρωμών και της γενικού τραπεζικού κλάδου.
 
Τι όμως σημαίνουν όλα αυτά σε πρακτικό επίπεδο; Όσον αφορά την αύξηση του ανταγωνισμού με το PSD2 θα δίνεται η δυνατότητα, εφόσον επιθυμεί ένας πελάτης, σε τρίτες εταιρείες να διαχειρίζονται τα τραπεζικά του δεδομένα. Παραδείγματος χάριν θα μπορούσαν να αναλύονται οι συναλλαγές ενός ατόμου και να του προτείνονται (σε πραγματικό χρόνο) από μία εφαρμογή είτε διαφορετικά τραπεζικά προϊόντα που θα του γλύτωναν πιο πολλά λεφτά στο εγγύς μέλλον, είτε και ανταλλακτικά κανάλια για να αγοράζει πιο φθηνά προϊόντα. Εν ολίγοις, ότι πληροφορία θα μπορούσε δυνητικά να αντληθεί από την τραπεζική μας συμπεριφορά (behavioral patterns) θα μπορεί να αξιοποιηθεί εφόσον θέλουμε ως προς το συμφέρον μας. 
 
Όσον αφορά το κομμάτι της ασφάλειας, σύμφωνα με την νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία, οι περισσότερες συναλλαγές που θα υπερβαίνουν το ποσό των 30 ευρώ θα υπόκεινται σε περαιτέρω έλεγχο κατά πόσο το άτομο που τις κάνει είναι όντως ο κάτοχος του εν λόγω λογαριασμού ή κάρτας. Η υλοποίηση σε αυτή την περίπτωση θα βασίζεται σε αυτό που ονομάζεται κατά το PSD2 σαν ισχυρή επαλήθευση δεδομένων (strong authentication). Αυτή η επαλήθευση θα από τουλάχιστον δύο μυστικές πληροφορίες που μόνο ο ίδιος χρήστης μπορεί να ξέρει. Κάποιες από αυτές οι πληροφορίες μπορεί να είναι είτε ένα σετ δυναμικών κωδικών που στέλνονται στον χρήστη (two factor authentication), είτε ένα δακτυλικό αποτύπωμα, είτε ένας κωδικός συναλλαγής που θα πρέπει ο χρήστης να ανακτήσει από το τραπεζικό σύστημα που χρησιμοποιεί. Βεβαίως όλα ισχύουν για την πρώτη φορά που ένας χρήστης θα κάνει κάποια συναλλαγή με ένα φορέα μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (συνήθως έναν ημερολογιακό χρόνο). Μετά το πέρας αυτού του χρονικού διαστήματος οι εταιρείες που φυλάνε τα δεδομένα των χρηστών θα πρέπει να τα ανανεώνουν ούτως ώστε να παραμένουν ενημερωμένα.
 
Το PSD2 σαφώς και βρίσκει ενάντιες τις τράπεζες, καθότι σιγά-σιγά αφαιρεί ένα κομμάτι της πίτας που χρόνια εκμεταλλευόντουσαν χωρίς ανταγωνισμό (σύμφωνα με έρευνα της Deloitte ο τομέας των πληρωμών προσέφερε 128 δις ευρώ ή αλλιώς το 25% των εσόδων από το retail banking). Με αυτό σαν δεδομένο θεωρώ ότι οι κερδισμένοι της υπόθεσης θα είναι οι νέοι παίκτες που μπαίνουν στο παιχνίδι (fintechs και regtechs), όπου θα εκμεταλλευτούν τις βραδιές αντιδράσεις των τραπεζών καθώς και την τεχνολογική τους υπεροχή. Μερικά παραδείγματα τέτοιων εταιρειών είναι η Kabbage (kabbage.com) που εργάζεται σε συνεργασία με την Santander στον υποκλάδο των δανείων, η Moni (moni.com) που χρησιμοποιεί το δίκτυο της Mαstercard για να εκδίδει κάρτες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο εξωτερικό χωρίς περαιτέρω χρεώσεις (η Φιλανδική κυβέρνηση χρησιμοποίησε την εν λόγω εταιρεία για να διευκολύνει 50.000 μετανάστες να κάνουν πληρωμές). Άλλα παραδείγματα είναι η Revolut (revolut.com) που ασχολείται με χρεωστικές κάρτες και peer-to-peer πληρωμές χωρίς ιδιαίτερη χρέωση για τον τελικό χρήστη και η Holvi (holvi.com) όπου σε συνεργασία με την BBVA προσφέρει paperless λογιστικές και τραπεζικές υπηρεσίες.
 
Κλείνοντας θέλω να αναφέρω ότι δεδομένου της κατάστασης που επικρατεί γεννιούνται πολλές ευκαιρίες για επενδύσεις, σίγουρα όμως χρειάζεται από μεριάς επενδυτών να είναι προσεκτικοί σε ποιες από αυτές τις εταιρείες θα επενδύσουν καθότι θεωρώ ότι το τοπίο δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο και πολλές από αυτές τις εταιρείες απλά δεν θα καταφέρουν να πάρουν κάποιο ιδιαίτερο μερίδιο αγοράς.
 
* Ο Ισίδωρος Μεζόπουλος εργάζεται σαν ανεξάρτητος σύμβουλος επιχειρήσεων με χρόνια εμπειρίας σε τραπεζικά συστήματα. Οι γνώμες και οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν άρθρο είναι αυστηρά προσωπικές.