Tου 

Η προοπτική λήξης του προγράμματος αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στο τέλος του έτους, απομακρύνει ένα ισχυρό "προπύργιο" κατά της αύξησης του κόστους δανεισμού των κυβερνήσεων. Μαζί με την άνοδο των κομμάτων στην Ευρώπη που τάσσονται κατά του ευρώ, έχει τρομάξει επίσης τους επενδυτές. Ίσως έχει έρθει η ώρα να επανέλθει η ιδέα της έκδοσης ευρωομολόγου.

Ο ισπανός πρωθυπουργός Mariano Rajoy επανέφερε το θέμα της κοινής έκδοσης κοινών ομολόγων μιλώντας στο κοινοβούλιο την περασμένη εβδομάδα:

Πρέπει να στείλουμε ένα μήνυμα ενότητας, ελπίδας και ολοκλήρωσης. Μεταξύ άλλων, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχουμε ένα κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό που θα μπορεί να βοηθήσει τις χώρες που διέρχονται από μια περίπλοκη κατάσταση και, ενδεχομένως, να εκδίδουμε από κοινό χρέος -ευρωομόλογα- ώστε όλοι οι Ευρωπαίοι να μπορούν να επωφεληθούν από τις καλύτερες συνθήκες χρηματοδότησης που θα δημιουργεί η εγγύηση ενός ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών και όχι μόνο των εθνικών.

Τα οφέλη από τις κονές πωλήσεις ομολόγων γίνονται εύκολα κατανοητά. Η κάθε έκδοση θα ήταν μεγαλύτερη και πιο εύκολη στη συναλλαγή, η αγορά στο σύνολό της θα ήταν βαθύτερη και πιο εύκολα ρευστοποιήσημη και οι πιο αδύναμοι δανειολήπτες θα επωφελούνταν από τη φθηνότερη χρηματοδότηση καθώς οι αποδόσεις θα συνέκλιναν σε ένα μέσο επίπεδο. Η Ισπανία, για παράδειγμα, πληρώνει περίπου 1,8% για να δανειστεί χρήματα για 10 χρόνια, σε σύγκριση με ποσοστό 0,4% της Γερμανίας. Η διαφορά έχει διευρυνθεί σε περίπου 140 μονάδες βάσης από 100 μονάδες βάσης πριν από έξι μήνες.

Αλλά υπάρχουν και μειονεκτήματα. Εάν οι λιγότερο φερέγγυες κυβερνήσεις μπορέσουν να γλιτώσουν τη δημοσιονομική πειθαρχία των άλλων χωρών του ευρώ, το κίνητρο για μεταρρύθμιση θα εξαφανιστεί. Η Γερμανία, ειδικότερα, είναι τρομοκρατημένη στην ιδέα του να δανείζει την άριστη πιστοληπτικής της αξιολόγηση σε έναν λαθρεπιβάτη γείτονα.

Και όμως, το project του ευρώ χρειάζεται κάτι για να φιμώσει τους ολοένα περισσότερους αρνητές. Την Πέμπτη, για παράδειγμα, οι Financial Times δημοσίευσαν ένα άρθρο με τίτλο "Ο ιταλικός διάλογος γύρω από τα οφέλη εγκατάλειψης του ευρώ εντείνεται". Ένα δεύτερο άρθρο ήταν αφιερωμένο στον Michael Hasenstab, ο οποίος διευθύνει ένα ομολογιακό fund αξίας 41 δισ. δολαρίων στην Franklin Templeton και ποντάρει ενάντια στο ευρώ, λόγω της "μη φυσιολογικής" κατάστασης στην Ευρώπη, όπου "οι άνθρωποι αρχίζουν να αμφισβητούν τα ίδια τα θεμέλια, τη νομιμότητα του νομίσματος".

H Sentix GmbH, μια εταιρεία που εδρεύει στη Φρανκφούρτη και ειδικεύεται στη Συμπεριφορική Χρηματοοικονομική, πραγματοποιεί μια μηνιαία έρευνα επενδυτικών προσδοκιών σχετικά με τη διάλυση του ευρώ. Ενώ ο κίνδυνος παραμένει κάτω από τα ιστορικά υψηλά που σημείωσε στα μέσα του 2015 και στα μέσα του 2016, όταν η Ελλάδα φαινόταν πιο ευάλωτη σε μια έξοδο, έχει σημειώσει άνοδο στο 25%:

Το αυξανόμενο ρίσκο της διάλυσης του ευρώ
Ποσοστιαία πιθανότητα μια χώρα να αποχωρήσει από το ευρώ τους επόμενους 12 μήνες 

Αυτή η πρόσφατη κλιμάκωση στις αμφιβολίες σχετικά με το ευρώ συμπίπτει με τις δημοσκοπήσεις που δείχνουν πως η Le Pen μπορεί να κερδίσει στον πρώτο γύρο των γαλλικών εκλογών. Ενώ προβλέπεται ότι θα χάσει με μεγάλη διαφορά στο δεύτερο γύρο, οι επενδυτές παίρνουν σοβαρά τον κίνδυνο μιας αναστάτωσης, δεδομένης της απειλής της ναωθήσε τη Γαλλία έξω από το ευρώ.

Ο Hugh Hendry, ο οποίος διευθύνει το hegde fund Eclectica Asset Management, στοιχηματίζει ότι ιταλικά ομόλογα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε μια νίκη Le Pen, γράφοντας στους επενδυτές του το Μάρτιο πως βλέπει "σημαντική πιθανότητα μιας τέτοιας πολιτικής αναστάτωσης". Σε περίπτωση νίκης Le Pen, ο Hendry προβλέπει ότι η διαφορά απόδοσης μεταξύ των ιταλικών και γερμανικών 10ετών ομολόγων θα διευρυνθεί δραματικά: "Η αύξηση, ωστόσο, δεν έχει όριο το προηγούμενο υψηλό του 2011", έγραψε:

Στοιχηματίζοντας στην αδυναμία

Η διαφορά ανάμεσα στην απόδοση του ιταλικού και του γερμανικού 10ετούς

View

Ακόμα κι αν Le Pen χάσει τις εκλογές, ο Hendry βλέπει το τέλος του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ ως απειλή για ιταλικά ομόλογα:

Ακόμη και χωρίς πολιτικές αναταραχές αναμένω ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να περιορίζει τις αγορές ομολόγων και καθώς ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει να χρηματοδοτεί μεγαλύτερο μέρος από το ιταλικό χρέος που ωριμάζει, οι αποδόσεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Ως εκ τούτου έχουμε μια σημαντική θέση στη διεύρυνση του spread μεταξύ της απόδοσης του ιταλικού 10ετούς ομολόγου και του αντίστοιχου γερμανικού.

Ο μειούμενος ρόλος του ευρώ στα συναλλαγματικά αποθέματα των κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο αποτελεί περαιτέρω απόδειξη της υποβάθμισης του status του κοινού νομίσματος. Μετά την κορύφωσή της στο περίπου 28% το 2009, η χρήση του μειώνεται σταθερά:

Αστέρι που πέφτει

Το ευρώ ως ποσοστό των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων

 

View

 

 
Ίσως δεν είναι τυχαίο ότι ο Rajoy της Ισπανίας θέλει να ξεκινήσουν εκ νέου οι συνομιλίες για κοινές πωλήσεις ομολόγων ένα μήνα προτού η ΕΚΤ περιορίσει μηνιαίες αγορές ομολόγων στα 60 δισ. ευρώ από 80 δισ. ευρώ προηγουμένως, καθώς ετοιμάζεται να σταματήσει το πρόγραμμα στο τέλος του έτους. Ενώ είναι αδύνατο να προσδιοριστεί ποσοτικά πόσο υψηλότερο θα ήταν το κόστος δανεισμού του ευρώ χωρίς τις αγορές της ΕΚΤ, τα 1,7 τρισ. ευρώ που έχει προσθέσει η κεντρική τράπεζα στον ισολογισμό της τα τελευταία δύο χρόνια έχουν αναμφίβολα κρατήσει τις αποδόσεις χαμηλότερα από ό, τι θα ήταν διαφορετικά.

 

Τα κοινά ομόλογα θα μπορούσαν να διευκολύνουν την απόσυρση της ΕΚΤ από την αγορά. Θα έδιναν μια διέξοδο γύρω από τα όρια στο είδος του χρέους κάθε χώρας που είναι σε θέση να αγοράσει η ΕΚΤ, το οποίο αποδεικνύεται ήδη προβληματικό αφού ξεμένει από επιλέξιμα γερμανικά και πορτογαλικά ομόλογα. Η κίνηση θα απέτρεπε τους traders και τους επενδυτές από το να επιλέγουν κάθε αδύναμο μέλος του ευρώ μεμονωμένα και να ποντάρουν κατά του χρέους του από τη στιγμή που η ΕΚΤ δεν βρίσκεται εκεί να ανακόψει τις αποδόσεις. Θα έστελεν επίσης ένα σημαντικό μήνυμα αποφασιστικότητας για προσήλωση στη νομισματική ένωση, τα ελαττώματα της οποίας έχουν γίνει πολύ έντονα για να τα αγνοήσει κανείς. Για τη Γερμανία, ο κίνδυνος ενός προγράμματος κοινών ομολόγων ωχριά μπροστά στον κίνδυνο διάλυσης του ευρώ.