Του Γ. Αγγέλη

Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΕΚΤ για τις αγορές τίτλων στο πλαίσιο του QE για την μήνα Αύγουστο, έκαναν πολλούς να αναρωτηθούν για το αν έχει δρομολογηθεί "τεχνικά" η περικοπή των αγορών τίτλων από την κεντρική τράπεζα. Τα στοιχεία δείχνουν οτι τον Αύγουστο η ΕΚΤ αγόρασε τίτλους κρατικούς και ιδιωτικούς που δεν ξεπερνούν τα 50 δισ. ευρώ ήτοι κατά 10 δισ. ευρώ λιγότερης αξίας από τον μηνιάτικο στόχο της.

Υπηρεσιακά στελέχη της ΕΚΤ όμως διευκρινίζουν οτι η "μείωση" αυτή δεν έχει να κάνει με κάποια απόφαση της διοίκησης να προχωρήσει έστω και "τεχνικά" στην έναρξη της σταδιακής απόσυρσης από το πρόγραμμα των αγορών (tapering). Αντίθετα έχει να κάνει με το γεγονός οτι η ΕΚΤ τον Αύγουστο "ακολουθεί" κατά κάποιο τρόπο τις αγορές που λόγω διακοπών έχουν δραστικά μειωμένους όγκους συναλλαγών. Η αναλογικά μικρότερη παρέμβαση της ΕΚΤ στοχεύει στο να μη επηρεάσει τις φυσιολογικές τάσεις της αγοράς με τις δικές της μεγάλες αγορές.

Δεν αποκλείεται μάλιστα, όπως υποστηρίζουν, οι μειωμένες αγορές του Αυγούστου να καλυφθούν από αυξημένες σε ανάλογα ποσά αγορές τον Σεπτέμβριο, αν αξιολογηθεί ότι κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο.

Άλλωστε όπως διευκρινίζεται σε όλους τους τόνους από τα διοικητικά στελέχη της ΕΚΤ, η συζήτηση για το tapering ενώ έχει αρχίσει, εν τούτοις δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί και να καταλήξει σε αποφάσεις παρά μόνο οταν το ΔΣ κρίνει οτι έχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να αποφασίσει. 

Και αυτό δεν προβλέπεται να γίνει στην καλύτερη περίπτωση πριν από το Συμβούλιο του Οκτωβρίου, ή αν χρειασθεί και αργότερα πριν όμως από το τέλος του έτους.  

Βέβαια τα απολογιστικά στοιχεία του Αυγούστου δείχνουν οτι η μερίδα του λέοντος των αγορών της ΕΚΤ που ξεπερνούν σε αξία το 1,8 τρισ. ευρώ από την στιγμή που άρχισαν έχει απορροφηθεί από τίτλους γερμανικής προέλευσης που μόνο από το δημόσιο ξεπερνούν τα 414 δισ. ευρώ (!).  

Ακολουθούν σε αξία τα γαλλικά ομόλογα με 334 δισ. ευρώ, τα ιταλικά με 291 δισ. ευρώ και τα ισπανικά με 206 δισ. ευρώ γεγονός που εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την πορεία των spreads χωρών όπως η Ισπανία, αλλά και άλλων όπως η Πορτογαλία κ.λ.π. Η ΕΚΤ, όπως δείχνουν τα στοιχεία που έδωσε στην δημοσιότητα, δεν ακολουθεί κάθε μήνα την αναλογικότητα των αγορών από κάθε χώρα με βάση την συμμετοχή της στα κεφάλαια της ΕΚΤ. Ορισμένους μήνες τελευταία αγοράζει περισσότερα ιταλικά και γαλλικά ομόλογα από τα επίπεδα αναλογικότητας σε σχέση με άλλες χώρες.  

Αξιοσημείωτο επίσης είναι οτι με τα ισχύοντα κριτήρια τα διαθέσιμα προς αγορά γερμανικά ομόλογα εξαντλούνται και η ΕΚΤ θα χρειασθεί να αναπροσαρμόσει τα κριτήριά της για να μπορείνα συνεχίσει τις αγορές εφ' όσον, όπως αναμένεται ,προχωρήσει στην σταδιακή συρρίκνωση του QE από 1/1/2018. 

Στο περιβάλλον αυτό η συμμετοχή της Ελλάδα στο QE, σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, δεν μπορεί να δρομολογηθεί παρά μόνο εφ' όσον έχουν υπάρξουν διαβεβαιώσεις από πλευράς Eurogroup για την περαιτέρω διευθέτηση του χρέους και κυρίως όταν θα έχει δρομολογηθεί η τελική φάση απόσυρσης των capital controls. 

Οι περιορισμοί αυτοί με δεδομένο ότι από 1/1/2018 αρχίζει η ισχύς του νέου καθεστώτος εποπτείας της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών με το νέο αυστηρό προληπτικό λογιστικό πρότυπο IFRS 9, καθιστά την δρομολόγηση αυτών των προϋποθέσεων μία περισσότερο "σύνθετη” υπόθεση με δυσκολίες που προς το παρόν δεν έχουν συζητηθεί με την ΕΚΤ. 

Ενα πάντως είναι βέβαιο, όπως υποστηρίζεται από αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες της ΕΚΤ, ότι οι ελληνικές τράπεζες θα ακολουθήσουν τις διαδικασίες που έχουν ήδη προγραμματισθεί και "αποκλείεται κάθε απόκλιση στην κατεύθυνση των απαιτήσεων που έχει διατυπώσει το ΔΝΤ...".