Του 

Οι παραγωγοί πετρελαίου δείχνουν να τα καταφέρνουν περίφημα: η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Brent έχει ενισχυθεί περισσότερο από 20% από τα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ ελάχιστα έχουν αλλάξει από την πλευρά της προσφοράς.
Το Νοέμβριο, ο Οργανισμός Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (OPEC) και άλλοι παραγωγοί, με σημαντικότερο τη Ρωσία, συμφώνησαν να περικόψουν την παραγωγή τους για πρώτη φορά σε διάστημα οκτώ ετών. Τα κράτη έχουν έκτοτε συμμορφωθεί με τις δεσμεύσεις τους ή μείωσαν την παραγωγή ακόμη και περισσότερο από αυτό που αναμενόταν. Ωστόσο, οι αλλαγές είναι μικρές σε απόλυτους όρους, όπως δείχνουν τα νούμερα που δημοσίευσαν η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) και ο OPEC:

Μείωση παραγωγής; Όπως το πάρει κανείς...

Παραγωγή αργού πετρελαίου, εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως

View

Παρά τις τυμπανοκρουσίες για μια τεράστια μείωση της παραγωγής, τον Ιανουάριο, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου μειώθηκε κατά 1,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με την IEA και κατά 1,29 εκατ. βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με τον OPEC. Πρόκειται για μείωση λίγο άνω του 1%. Η πρόβλεψη του OPEC για το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους δείχνει ότι στο επίπεδο παραγωγής του Ιανουαρίου του καρτέλ -32,13 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα- διασφαλίζει πως η παγκόσμια προσφορά είναι υψηλότερη από τη ζήτηση.

Δεν αρκεί για να εξισορροπήσει την αγορά

Η παγκόσμια προσφορά και ζήτηση πετρελαίου στο α' τρίμηνου του 2017, υποθέτοντας ότι η παραγωγή διατηρείται στα επίπεδα Ιανουαρίου, βαρέλια ανά ημέρα

View

Τα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου στον ανεπτυγμένο κόσμο μειώθηκαν τον Ιανουάριο, αλλά παραμένουν στα περίπου 299 εκατ βαρέλια, δηλαδή υψηλότερα από το μέσο όρο πενταετίας. Εάν τα αποθέματα μειώνονταν ανάλογα με τη μείωση της παραγωγής του Ιανουαρίου, θα χρειάζονταν 200 ημέρες ή περισσότερο, ανάλογα με το ποιος από τους δύο, OPEC ή ΙΕΑ, πέτυχε το μέγεθος της μείωσης της παραγωγής, για να φτάσουν στο μέσο επίπεδο. Φυσικά, τα αποθέματα δεν πέφτουν τόσο γρήγορα διότι η αγορά δεν είναι ακόμη εξισορροπημένη.

Οι περικοπές δεν έχουν κάνει στην πραγματικότητα πολλά για να διορθώσουν το πρόβλημα της υπερπροσφοράς πετρελαίου στον πραγματικό κόσμο. Αλλά και μόνο η συζήτηση γύρω από αυτές ήταν πολύ χρήσιμη για τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη.

Η Σαουδική Αραβία προχώρησε σε μία σχετικά μεγάλη μείωση της παραγωγής της τον Ιανουάριο, περιορίζοντάς την κατά περίπου 5% σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα. Αλλά η τιμή του πετρελαίου στα τέλη Ιανουαρίου ήταν 21% υψηλότερη από ό,τι στις 27 Σεπτεμβρίου, μια ημέρα προτού ανακοινωθούν τα σχέδια μείωσης της παραγωγής του OPEC. Θεωρητικά, αν δεν εμπλέκονταν οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις και η αντιστάθμιση κινδύνου και οι Σαουδάραβες πωλούσαν το σύνολο της παραγωγής τους με βάση τη μέση τιμή της αγοράς για το μήνα, θα αντλούσαν περίπου 50 εκατ. δολάρια την ημέρα περισσότερα τον Ιανουάριο σε σχέση με τον Αύγουστο.
 
Η περίπτωση της Ρωσίας είναι ακόμη πιο διασκεδαστική. Αύξησε την παραγωγή της κατά περίπου 4% μεταξύ Αυγούστου και Νοεμβρίου, στη συνέχεια, υποσχέθηκε να εφαρμόσει σταδιακά περικοπές περίπου 300.000 βαρελιών την ημέρα και, σύμφωνα με τα στοιχεία του OPEC, περιέκοψε την παραγωγή κατά περίπου 30.000 βαρέλια ημερησίως τον Ιανουάριο. Η Ρωσία αντλεί τώρα περισσότερο πετρέλαιο από ό, τι τον Αύγουστο και η τιμή είναι υψηλότερη τώρα, εξέλιξη που σε μεγάλο βαθμό αποδίδεται στις ανύπαρκτες, αλλά έντονα προβεβλημένες, "άνευ προηγουμένου" περικοπές που έκανε η Ρωσία ταυτόχρονα με τον OPEC.
 
Λόγω της συμφωνίας για μείωση της παραγωγής - ή, μάλλον, λόγω του θορύβου γύρω από αυτή- τα μεγάλα πετρελαιοπαραγωγά κράτη μπορεί να είναι πιο χαλαρά στο δημοσιονομικό επίπεδο φέτος. Η τρέχουσα τιμή παραμένει κάτω από το δημοσιονομικό νεκρό σημείο για τη Σαουδική Αραβια και τη Ρωσία –δηλαδή το επίπεδο στο οποίο οι χώρες αυτές μπορούν να ισοσκελίσουν τους προϋπολογισμούς τους χωρίς να υποτιμήσουν το εθνικό τους νόμισμα- όπως υπολογίστηκε από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στα τέλη του περασμένου έτους. Αλλά και οι δύο χώρες έχουν ρεαλιστικά σχέδια δανεισμού, και η Ρωσία έχει τουλάχιστον προϋπολογίσει για φθηνότερο πετρέλαιο, οπότε θα έχει τη δυνατότητα κάποιας ευελιξίας. Άλλες χώρες, όπως το Ιράν και το Ιράκ, μπορούν να ισορροπήσουν τον προϋπολογισμό τους στις τρέχουσες τιμές.

Προφανώς, οι μεγάλες δυνάμεις πίσω από την υπόθεση περικοπής της παραγωγής, η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία, δεν θα είχαν πρόβλημα με μία ακόμη υψηλότερη τιμή, αλλά με δεδομένη την κατάσταση της φυσικής αγοράς, πιθανότατα καταπίεσαν τον ενθουσιασμό τους. Θα πρέπει να είναι ευγνώμονες στους παραγωγούς πετρελαίου από σχιστόλιθο των ΗΠΑ που αύξησαν την παραγωγή τους συγκρατημένα καθώς οι τιμές αυξάνονταν. Σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας, η παραγωγή αργού της χώρας αυξήθηκε κατά περίπου 280.000 βαρέλια την ημέρα από το τέλος του Νοεμβρίου. Μέχρι στιγμής, ο OPEC και οι περιστασιακοί σύμμαχοί του μπορούν να κάνουν πιο δυνατό θόρυβο με τις περικοπές: Τα νούμερά τους ακούγονται πιο εντυπωσιακά.

Τι θα συμβεί αν η βιομηχανία παραγωγής αργού από σχιστόλιθο των ΗΠΑ προσπαθήσει να σπάσει το ρεκόρ παραγωγής που πέτυχε στα μέσα του 2015 (πριν οδηγήσει τους Σαουδάραβες και τους Ρώσους σε ξέφρενη άντληση με αποτέλεσμα να υποχωρήσουν οι τιμές και πολλές από τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ να οδηγηθούν σε πτώχευση); Τελικά, η μαγεία των περικοπών του OPEC θα ξεθωριάσει και οι ειδήσεις από τις ΗΠΑ θα βρεθούν στο επίκεντρο της προσοχής. Οι τιμές θα διολισθήσουν εκ νέου, δεδομένου ότι ακολουθούν τα διάφορα αφηγήματα και όχι την προσφορά και τη ζήτηση. Ο OPEC και η Ρωσία θα χρειαστεί να αντλήσουν περισσότερο πετρέλαιο για την κάλυψη των στόχων των προϋπολογισμών. Ο φαύλος κύκλος θα επαναληφθεί, με τους παραγωγούς πετρελαίου από σχιστόλιθο να υφίστανται μεγαλύτερες απώλειες και τα αυταρχικά καθεστώτα του πετρελαίου να χρειάζονται μερικά θετικά νέα ξανά ώστε να επιστρέψουν σε ένα αποδεκτό επίπεδο τιμών.

Τελικά, η έλλειψη μακροπρόθεσμων επενδύσεων στη βιομηχανία πετρελαίου, που οφείλεται στην κρίση των τιμών του 2014-2016, είναι πιθανό να αρχίσει να επιδεινώνει σημαντικά την ικανότητα όλων των μεγάλων παικτών να αυξάνουν την παραγωγή κατά βούληση. Οι ανακαλύψεις κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου βρέθηκαν σε χαμηλό 60 ετών το 2016, και είναι απίθανο οι νέες πηγές ενέργειας να μειώσουν τη ζήτηση πετρελαίου δραματικά προτού αυτό γίνει πρόβλημα. Εν τω μεταξύ, τα έθνη του πετρελαίου και οι frackers θα πρέπει απλά να συνεχίσουν να παίζουν το σημερινό παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι για να διασκεδάζουν τους κερδοσκόπους και να κρατούν τις τιμές σε αποδεκτό επίπεδο.