της Elaine Ou

Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ένας μηχανικός της Google εν ονόματι James Damore, έλαβε αρνητική δημοσιότητα επειδή δημοσίευσε μία 10σελιδη κριτική στην "απολυταρχική” προσέγγιση της εταιρείας ως προς τη διαφορετικότητα των δύο φύλων. Έως τη Δευτέρα, είχε απολυθεί. Αν ο στόχος ήταν να επιβεβαιωθεί η θέση του Damore, τότε η ομάδα της Google έκανε πολύ καλή δουλειά. 

Το εσωτερικό σημείωμα με τίτλο "Το ιδεολογικό φερέφωνο της Google”, θέτει έναν καλοπροαίρετο στόχο: Να βρεθούν μη μεροληπτικοί τρόποι για τη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι γυναίκες καταλαμβάνουν μόλις το 20% των τεχνολογικών θέσεων εργασίας στην Alphabet Inc., ένα θλιβερό ποσοστό ακόμη και για τα δεδομένα της Sillicon Valley. 

O Damore, ο οποίος έγγραψε ανώνυμα το εσωτερικό σημείωμα και αργότερα αποκάλυψε δημοσίως την ταυτότητά του και επιβεβαίωσε την απόλυσή του, ισχυρίζεται ότι ο ορισμός στόχων από την Google (γνωστοί ως "στόχοι και βασικά αποτελέσματα”), μπορεί να αποτελέσουν εφαλτήριο για αντίστροφη διάκριση και αντ' αυτού προτείνει την εστίαση στην επιβράβευση των εγγενών γυναικείων χαρακτηριστικών, όπως τα αποκαλεί – όπως είναι η συνεργασία και η επιθυμία για καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.  

Είναι θεμιτό να αμφισβητούμε τον ορισμό που δίνει ο Damore για τις γυναίκες. (Ως γυναίκα μηχανικός στη Sillicon Valley, υποστηρίζω την πρότασή του να "αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους ως άτομα και όχι ως άλλο ένα μέλος της ομάδας τους”). Επίσης είναι αποδεκτό να διαφωνεί κανείς με τις λύσεις που προτείνει. Αλλά η αντίδραση που προκλήθηκε ήταν έντονη, γρήγορη και βάναυση. Οι εκπρόσωποι της Google εξέδωσαν πλήθος ανακοινώσεων καταγγέλλοντας το έγγραφο. Πρώην και νυν συνάδελφοι, κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου τάχθηκαν ομόφωνα υπέρ της απόλυσης του μηχανικού. Μέσα ενημέρωσης όπως το TechCrunch, το Gizmodo και το Motherboard έσπευσαν να ενώσουν τις φωνές τους και να χαρακτηρίσουν το εσωτερικό σημείωμα ως ένα "Μανιφέστο κατά της διαφορετικότητας”. Από ότι φαίνεται τα ιδεολογικά φερέφωνα εκτείνονται και πέρα από τις εγκαταστάσεις της Google. 

Η Sillicon Valley έχει έναν πολύ ιδιόμορφο ορισμό για τη διαφορετικότητα, σύμφωνα με τον οποίο είναι απαραίτητη η αναλογική εκπροσώπηση κάθε φύλου και εθνικότητας, εκ των οποίων όλοι πρέπει να ακολουθούν τον ίδιο τρόπο σκέψης. Δεδομένου ότι η Google δεν έχει καταφέρει να πιάσει αυτό το ιδεώδες παρά τις προσπάθειές της επί σχεδόν μία δεκαετία, ο Damore μπορεί να είχε δίκιο που πρότεινε να δοκιμαστεί μία διαφορετική κατεύθυνση. Η Google απορρίπτει το 99,8% των αιτούντων εργασία, γεγονός που την καθιστά πιο επιλεκτική από οποιοδήποτε πρωτοκλασάτο πανεπιστήμιο. Δεν είναι παράλογο να υποθέσουμε ότι σε αυτό το κορυφαίο 0,2% του πληθυσμού, μπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους εκδηλώνεται το ταλέντο μεταξύ των φύλων. 

Ωστόσο, το να υποστηρίξει κανείς ότι οι άνδρες και οι γυναίκες διαφέρουν, μπορεί να ενέχει κινδύνους. Το 2005, ο πρόεδρος του Harvard Larry Summers, εξέφρασε την εικασία ότι η υποεκπροσώπηση των γυναικών στις κορυφαίες θέσεις των επιστημών και της μηχανικής μπορεί να έχει κάποια σχέση με την τάση των ανδρών να εμφανίζουν ακραία χαρακτηριστικά – για παράδειγμα, να έχουν πολύ υψηλό ή χαμηλό δείκτη νοημοσύνης. Οι δηλώσεις προκάλεσαν την κατακραυγή και ερμηνεύτηκαν ως ισχυρισμός ότι οι γυναίκες έχουν έμφυτο μειονέκτημα στην επιστήμη και τα μαθηματικά. Το διδακτικό προσωπικό μετά από συνεδρίαση δεν έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στον πρόεδρο, ο οποίος μετά από λίγο καιρό παραιτήθηκε. 

Η καταστολή του διαλόγου στις πανεπιστημιακές σχολές είναι από μόνη της προβληματικό στοιχείο. Το να συμβαίνει το ίδιο στη Sillicon Valley, η οποία επί της ουσίας έχει μετατραπεί στην ανώτατη εκπαιδευτική βαθμίδα των ελίτ πανεπιστημίων, περιπλέκει περαιτέρω το πρόβλημα. Οι μηχανικοί της, κατασκευάζουν προϊόντα που μπορούν να διαμορφώσουν τις ψηφιακές ζωές μας. Στην Google, επεξεργάζονται έναν αλγόριθμο ο οποίος επιδιώκει να αναδείξει τα "αξιόπιστα” αποτελέσματα και να υποβιβάσει το περιεχόμενο κακής ποιότητας. Ο αλγόριθμος αυτός ρυθμίζεται από μία εσωτερική ομάδα αξιολογητών. Αν η εταιρεία φιμώνει τις διαφωνίες στις τάξεις της, γιατί να την εμπιστευτούμε να διαχειριστεί την πρόσβασή μας στην πληροφορία; 

Σε ανακοίνωσή της, η επικεφαλής της Google σε θέματα διαφορετικότητας και ενσωμάτωσης, Danielle Brown, απέρριψε το εσωτερικό σημείωμα του Damore, λέγοντας ότι "δεν πρόκειται περί άποψης την οποία εγώ ή η εταιρεία εγκρίνουμε, προωθούμε ή ενθαρρύνουμε”. Οι εταιρείες δεν έχουν άποψη, απόψεις έχουν οι άνθρωποι και μάλιστα διαφορετικές. Η ταχύτητα με την οποία η Google απομάκρυνε έναν μηχανικό που μίλησε χωρίς περιστροφές, δείχνει ότι ο Danone είχε δίκιο: Θα μπορούσε να φανεί χρήσιμη στη Google, μία ποικιλομορφία απόψεων.